مقدمه

يكي از دلايل جاودانگي احكام و قوانين اسلام ، آن است كه اين احكام و قوانين از فطرت انساني نشأت گرفته و كاملاً بر عقلانيت و منطق استوار است كه به همين علّت براي هميشه در تاريخ ، پويا و ماندگار خواهد بود . اسلام دين خِرد ورزي و تعقّل است .

جامعه اسلامي ، جامعه اي است عالمانه در تمامي عرصه ها و صحنه ها .

با توجه به مطالب مطرح شده ، اسلام ، اوّلين سدّي است كه مي تواند در مقابل انحرافات و خرافات احتمالي بايستد . يكي از انحرافاتي كه همواره از صدر اسلام تاكنون ، با شدّت و ضعف هاي مختلف در ميان جوامع اسلامي بوجود آمده ، ادّعاهاي دروغيني بوده كه در لباسهاي گوناگون بُروز كرده است . مانند ادعاي پيامبري ، امام زماني ، ارتباط با ائمه اطهار عليهم السّلام و فرقه هاي ساختگي مثل فرقه صوفيه .

با نگاهي به تاريخ در مي يابيم پس از رحلت رسول اكرم صلي الله عليه و آله ، افراد زيادي ظاهر شدند كه ادعا مي كردند خداوند آنها را به پيامبري برگزيده است و آنان جانشينان خدا بر روي زمين هستند .

جدّيت اين ادعاها و انحرافات تا جايي بود كه امير المؤمنين علي عليه السّلام ، باز گرداندن دين به مسير پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله و زدودن انحرافات و خرافات هاي وارده به دين را يكي از وظايف اصلي خود دانسته و در اين راه مجاهدت ها نمود .  

امامت شيعه و مُدّعيان دروغين

امامت شيعه از ابتدا و به طور دائم با مُعضل مدّعيان دروغين روبرو بوده است ، در واقع مي توان گفت پس از رحلت نبي مكرّم اسلام صلي الله عليه و آله ، بدعت و خرافه گرايي از اولين تهديدهايي بود كه گريبانگير اسلام نوپا شده بود ؛ بطوري كه همواره يكي از مجاهدت هاي ائمه معصومين سلام الله عليها ، مقابله و روشنگري در برابر اين بدعت ها و كج روي ها بوده است .

از سوي ديگر ايجاد بدعت همواره يكي از روش هاي حُكّام ظالم بوده ، بطوريكه بقاي حكومت خود را در پوشاندن چهره حقيقي دين با ايجاد بدعت مي دانستند .

اين رويه موجب شد تا اخلاق و رفتارهاي جاهلي و غير عقلاني كه با ظهور اسلام به دست فراموشي سپرده شده بودند ، مجدداً احيا گردد و بُت هاي دوران جاهليت در لباس خرافات و بدعت هاي ديني دوباره سر بر آورد . در اين رهگذر بود كه سود جويان و منفعت طلبان ، اميال و هواهاي نفساني خويش را با نام دين به جامعه اسلامي القا نمودند . پس از اين ، در بسياري از موارد و هنگام شهادت برخي از ائمه اطهار عليهم السّلام و آغاز امامت امام ديگر ، افرادي با ادعاي جانشيني امام و انتشار آن در سطح جامعه اسلامي و ... براي مدّتي افكار عمومي را به سوي خود جلب كرده و متأسفانه در بعضي موارد باعث ايجاد انحرافات و خرافاتي در دين شده اند كه هنوز هم آثاري از آن ها مشهود مي باشد .

نكته قابل توجه اين كه ، اين ادعاهاي دروغين و انحرافات ( تا سال 260 ه.ق ) در زماني صورت مي گرفت كه امامان معصوم عليهم السّلام در سطح جامعه ظاهر بوده ( ‌به جز زمانهايي كه ائمه اطهار عليهم السّلام در زندان به سر مي برده اند )‌ و شيعيان آزادانه با ايشان ارتباط داشته و به طور مستقيم از هدايت و فيض معنوي ايشان بهره مند مي گشتند .

در اين سال ( 260 ه.ق ) و با شهادت امام حسن عسكري عليه السّلام به ناگاه شيعيان با وضع پيش بيني نشده اي روبرو شدند ، آنان به يكباره امام خويش را در پس پرده غيبت ديدند . به طور طبيعي نخستين پرسش و چشم داشت شيعيان در شرايط جديد اين بود كه چگونه مي توانند با امام خويش ارتباط برقرار كنند .

با آغاز دوران غيبت صغري ، برخي به دروغ و با انگيزه هاي خيانتكارانه ، مدّعي نيابت حضرت حجّت عجّل الله شدند . پس از سه نايب واقعي ، امام زمان در نامه اي كه به روايت توقيع معروف است ، خطاب به علي بن محمد سمري ، چهارمين و آخرين نايب خود چنين نوشت :

بسم الله الرحمن الرحيم

اي علي بن محمد سمري خداوند اجر برادرانت را در حقّ تو زياد گرداند كه تو تا شش روز ديگر خواهي مُرد ، پس امر خود را جمع آوري كن و به جانشيني بعد از خودت وصيّت مكن كه غيبت تامّه واقع شده ، پس ظهور ممكن نيست مگر به اذن خداوند عزّ و جل و آن بعد از طول مدّت و قساوت دلها و پر شدن زمين از ستم خواهد بود و  از شيعيان من كساني خواهند آمد كه ادعاي مشاهدت كنند ، آگاه باشيد كه هر كس پيش از خروج سفياني و صيحه آسماني ادعاي مشاهدت كند ؛ دروغگوي افترا زننده است .

و لا حول و لا قوة الّا بالله العلي العظيم

با پايان يافتن غيبت صغري و آغاز غيبت كبري كه تا ظهور حضرت حجّت عجّل الله ادامه خواهد داشت ؛ عمده ادعاها حُول محور مهدويت و ارتباط با امام زمان عجّل الله بوده است .

نمونه هايي از ادعاها :

در يكي از جلسات ، فرد مدّعي خطاب به حاضرين كه همگي مؤنث بوده اند ، عنوان نموده : من امام زمان شما هستم ، همه شما به من مَحرميد و اختيار شما در دست امام زمانتان است .

در محفلي ديگر ، فرد مدّعي ( كه مؤنث و متأهل است )  ضمن انتخاب يكي از شاگردانش به امام زماني ، در غياب شوهر خود با وي ازدواج نموده و اين ازدواج را " ازدواج عرفاني " نام مي نهد و پس از آن به مريدان خود كه به صورت مختلط در جلسات شركت مي كنند دستور مي دهد كه مي بايست همگي با يكديگر زوج عرفاني تشكيل دهند .

پس از برگزاري مراسم ازدواج ، فرد مدّعي خطاب به شاگردانش عنوان مي نمايد : هيچ كس حق تدارد تا يك هفته با من تماس بگيرد ، زيرا خداوند به من مأموريت داده تا امام زمان را براي روز موعود تربيت كنم .

اين فرد در جلسات خود ادعا نموده : من در عالم ذر ، استاد چهارده معصوم بوده ام و به آنها آموزش مي داده ام ، من از نور سرخ خدا ( عشق خدا ) و ائمه از نور سبز خدا هستند .

در فرقه ذهبيه مهدويه ( موجود در شهرستان دزفول ) شخصي به نام محسني ، ادعاي ديدن امام زمان عجّل الله و ارتباط با ايشان را دارد و خود را نايب ايشان مي داند .

و هزار ماجراي غم انگيز ديگر كه در اين مختصر جايي براي گنجاندن آنها نيست .

هدف اصلي اين افراد خائن ، خانواده ها بخصوص زنان هستند ؛ چرا كه زنان داراي عواطف پاك هستند و با تحريك عواطف و احساسات پاك آنان و سوء استفاده هاي مختلف ( اخاذي ، سوء استفاده هاي جنسي و ... ) زود تر به اهداف خود مي رسند .

روشها و شگرد هاي مدّعيان جهت جذب افراد :

1 - نشان كردن و جذب افراد ساده دل . 2 – نشر اكاذيب براي جذب هر يك از افراد به صورت انفرادي و جداگانه . 3 – پنهان كاري در روابط خود با اعضاء . 4 – استفاده از جملات پيچيده ي بي محتوا جهت بزرگ نشان دادن خود . 5 – استفاده از تفاسير جعلي و خود ساخته مطابق با مسائل فكري و مشكلات مريدان . 6 – صدور دستورات فقهي لازم الاجرا براي مريدان . 7 – ادعاب هواداران از طُرق مختلف . 8 – ارتباط گيري با برخي عناصر و چهره هاي مشهور ( سياسي ، مذهبي ، هنري و .. ) جهت اثبات حقّانيت خويش براي مريدان . 9 – جذب افراد با استفاده از روشهاي اخلاقي خاص و كاذب .

ادعاي مشترك بيشتر مدّعيان :

1 – ارتباط با غيب و ملكوت 2 – ادعاي داشتن ارتباطات خاص با ائمه اطهار 3 – ادعاي داشتن علم تفسير قرآن و روايات 4 – ادعاي شفا دادن بيماران ، پيشگويي ، تعبير خواب و ...

دلايلي براي روي آوري جوانان به اين گروه ها :

1 – ارائه برنامه هاي جذاب و متنوع از سوي گروه ها و افراد منحرف 2 – انتشار گسترده كتب با موضوعات مربوطه و دسترسي آسان به اين كتب 3 – رشد وبلاگ و چت روم با موضوعات مربوطه 4 – استفاده از برنامه هاي اردويي ، سفرها ، مهاجرت ها و ... در قالب گروه هاي فرهنگي ، هنري 5 – عدم نظارت صحيح بر جريانات منحرف فكري 6 – عدم آگاه سازي و اطلاع رساني صحيح از سوي رسانه ها ، كارشناسان مذهبي و فرهنگي 7 – تبليغات گسترده جريانات منحرف از طرق مختلف ( شبكه هاي ماهواره اي ، اينترنت ، نشريات و ... )

راهكار مقابله و جلو گيري از گسترش فعاليتهاي انحرافي :

– اطلاع رساني و آگاه سازي جامعه از طرق مختلف مانند : هيأتهاي مذهبي مكتبي ، كانون هاي فرهنگي – مذهبي مؤثر ، منابر و مساجد ، نيروهاي متعهد و دلسوز بسيجي و ...

فرقه ذهبيه

یكى از فرقه‏هایى كه خود را به معروف كرخى منسوب مى‏كند ، فرقه ذهبیه است . در مورد وجه تسمیه آن گفته‏اند به لحاظ علم كیمیاگرى دانستن رؤساى این فرقه ، آن را ذهبیه خوانده‏اند و مى‏گویند رؤساى این فرقه ، سالك را مانند طلاى بى‏غش مى‏نمایند و تا به این رتبه نرسد اجازه دستگیرى به او نمى‏دهند . وجه دیگر آن كه در این فرقه ، سُنى وجود نداشته و مشایخ و اولیاى آن‏ها امامى مذهب بوده‏اند ؛ در حالى كه سر سلسله‏هاى این فرقه عبارت‏اند از : جنید بغدادى ، احمد غزالى ، شیخ ابوالقاسم گرگانى ، ابوبكر نساج و ابو نجیب سهروردى كه همه آن‏ها مذهب غیر امامیه داشته‏اند .

برخى مى‏گویند : چون على بن موسى الرضا علیه‏السلام حدیث سلسلة الذّهب را بیان فرموده ، سند خرقه رئیس این فرقه یعنى معروف كرخى به آن بزرگوار مى‏رسد ، به این لحاظ ذهبیه نامیده شده‏اند .

معروف كرخي كيست ؟

مؤلف تذكرة الاولیا مى‏نویسد : « داوود طایى ، نان مى‏خورد و ترسایى بگذشت ، پاره‏اى بدو داد تا بخورد ... و معروف به وجود آمد». ابو محفوظ معروف بن فیروزان یا فیروز از اهل كرخ بوده كه بعداً مسلمان شده است و صوفیه معتقدند او نیز به دست حضرت على بن موسى الرضا علیه‏السلام اسلام اختیار كرده و بعد از توبه ، دربان آن حضرت گردیده است .

این گزارش فاقد هرگونه سند تاریخى است ؛ زیرا امام رضا علیه‏السلام در طول زندگى خود وارد بغداد نشده است و در مدینه كنار پدر بزرگوار خود و پس از او تا سال 200 هجرى در آن جا اقامت داشته و در این سال به درخواست مأمون از مدینه به خراسان منتقل شده و طبق گواه تاریخ ، حركت او به ایران از مسیر بغداد نبوده است و از طرفى ، طبق گفته صوفیه ، معروف كرخى تا آخر عمر ، بغداد را ترك نگفته و در فاصله سال 200 تا 201 در همان‏جا درگذشته است .

ابو عبدالرحمان سلمى نیشابورى ، متوفاى 412 هجرى ، مؤلف كتاب طبقات الصوفیه ، براى نخستین بار و بدون هیچ مدركى داستان اسلام آوردن و دربانى معروف كرخى را نگاشته است . به گفته محققان ، وى شخص غیرموثقى است ؛ « كان ابو عبدالرحمان سلمى غیرثقة و كان یضع للصوفیه الاحادیث ». علاوه بر این كه قضیه اسلام آوردن معروف كرخى در كودكى به دست امام رضا علیه‏السلام و مسأله دربانى او در آن سن قابل جمع نیست . هم‏چنین تاریخ مرگ معروف كرخى ـ بنابر قول مشهور ـ سال 200 یا 201 نقل شده است ، در حالى كه مسأله ولایت عهدى حضرت رضا علیه‏السلام به قول طبرى در سال 201 رخ داده است .

بريدگي مشايخ ذهبيه

از مباحث پیشین روشن شد كه عدم انتساب معروف كرخى به امام رضا علیه‏السلام بریدگى عمیقى در فرقه ذهبیه ایجاد مى‏كند . دلایل فراوان دیگرى در اختیار است كه سایر مشایخ ذهبیه نیز اتصال به اقطاب مذكور در شجره‏نامه آن‏ها ندارند ، مثلاً جنید بغدادى به سرى سقطى و شیخ نجم الدین كبرى به عمار یاسر بدلیسى نیز استناد ندارد . بسیارى از بزرگان تصوف مانند مجد الدین بغدادى ، سیف‏الدین باخرزى ، علاء الدولة سمنانى ، شیخ شهاب الدین ابو حفص سهروردى و غیره گفته‏اند كه نجم الدین كبرى ، خرقه از اسماعیل قصرى گرفته است ؛ پس یازدهمین خرقه دار ذهبیه یعنى عمار یاسر بدلیسى نیز از سلسله خارج گردید . بیستمین رئیس فرقه ذهبیه یعنى خواجه اسحاق ختلانى ، به گفته دو نفر از شاگردان و مریدان وى یعنى سید محمد نور بخش و سید عبدالله برزش آبادى ، به موجب رؤیا و الهام سید محمد قهستانى به لقب نوربخش ملقب گردید و او خرقه پیر و مرشد خود سید على همدانى را به او پوشانید .

انشعابات گوناگون در فرقه ذهبیه آن‏قدر فراوان است كه نام آن را اغتشاشیه گذاشته‏اند ، مثلاً سید عبدالله برزش‏آبادى از دستور پیر و مراد خود ، خواجه اسحاق ختلانى نافرمانى كرد . آقا محمد بن رفیع جیلانى ساكن محله بید آباد اصفهان ، شاگرد سید قطب‏الدین نیریزى ، توجهى به برگزیده پیر و مراد خود نكرده و از تبعیت محمد هاشم درویش شیرازى سرپیچى نمود و خود پایه انشعاب دیگرى را گذاشت . و این جدایى از فرقه ذهبیه را ، سید صدر الدین كاشف دزفولى و بعد از او ، حاج سید محمدرضا دزفولى و بعد از او حاج سید حسین ظهیر الاسلام دزفولى و بعد از او حاج سید اسدالله گوشه‏گیر دزفولى با اغتشاش دیگر ادامه دادند . انشعاب دیگر، پس از مرگ سى و پنجمین رئیس فرقه ذهبیه ، میرزا ابوالقاسم راز شیرازى انجام گرفت . عناوین مختلف سلسله ذهبیه كبرویه ـ منسوب به شیخ نجم الدین احمد بن عمر خیوقى خوارزمى ( متوفاى 618 ه ) ـ و سلسله اغتشاشیه ـ منسوب به عبدالله برزش آبادى مشهدى كه از تبعیت شیخ اسحاق ختلانى و سید محمد نوربخش سرپیچى كرد و ذهبیه مهدویه ـ منسوب به سید على كفرى ـ تشتّت فرقه‏هاى ذهبیه را نشان مى‏دهد .

پس فرقه ذهبیه نه تنها جایگاهى در اسلام و تشیع و استنادى به امام معصوم ندارد بلكه سلسله مشایخ آن‏ها ، منقطع و گرفتار بریدگى و اغتشاش‏هاى فراوانى است و آن‏چه امروز به دكتر گنجویان رسیده ، پایه و اساس تاریخى ندارد .

منبع : www.anti-bedat.blogfa.com

نوشته شده در جمعه 1388/02/18

لينك ثابت